CIRE: Witamy Pana Prezesa Mariusza Sworę, a Państwa zapraszamy do zadawania pytań.
Prezes URE: Witam Państwa.

Pawel: Co Pan rozumie poprzez konkurencyjny rynek energii ? Proszę o definicje.
Energetyk: Czy konkurencja pomiędzy tylko dwoma graczami wytwórcami jest możliwa?
Prezes URE: Rynek konkurencyjny to taki, na którym żaden pojedynczy podmiot (wąska grupa podmiotów) nie jest w stanie dyktować warunków działania pozostałym uczestnikom, a wszelkie parametry (jak cena czy warunki transakcji) kształtowane są jako rezultat gry popytu i podaży.
Konkurencyjny rynek energii na poziomie hurtowym powinien być przejrzysty, płynny i zdolny do wygenerowania ceny odzwierciedlającej rzeczywistą sytuację popytowo-podażową (odporny na manipulacje).
Natomiast konkurencyjny rynek energii na poziomie detalicznym definiowałbym jako rynek, na którym odbiorca ma faktyczne prawo wyboru sprzedawcy (odpowiednia liczba sprzedawców, dostępność ofert, świadomość odbiorcy) a konsumenckie wybory i decyzje są istotnym czynnikiem kształtującym zachowania poszczególnych sprzedawców.
Odnosząc się do drugiego pytania: także i tu mniej liczy się liczba, a bardziej jakość konkurentów - jeśli jest ich dwóch, ale mają podobną pozycję, konkurencja jest trudna lecz możliwa jeśli natomiast jest ich wielu, lecz jeden z nich ma pozycję dominującą i możliwość narzucania warunków działania (np. cen) pozostałym, o konkurencji mowy być nie może.

aldona: Czy w trakcie Pana urzędowania miał Pan okazje zapoznać sie z pracą Oddziałów w zakresie zatwierdzania taryfy dla ciepła, a w szczególności obszerności i biurokratyzmu wezwań merytorycznych?
Prezes URE: Znam i doceniam niełatwą prac oddziałów terenowych. Od początku mojego urzędowania oddziały terenowe aktywnie realizują ideę regionów opartych na wiedzy, w tym promowania konkurencyjnego rynku energii.
Co do procedury rozpatrywania wniosków w sprawie taryf dla ciepła to wynika ona z przepisów prawa energetycznego i kodeksu postępowania administracyjnego. Zatwierdzanie taryf dla ciepła oparte jest o metodę regulacji kosztowej, co wynika z przepisów rozporządzenia taryfowego Ministra Gospodarki. Prezes URE zobowiązany jest ocenić czy dany koszt, który stanowi podstawę kalkulacji taryfy jest istotnie kosztem uzasadnionym. Ocenę taka znakomicie ułatwia dobrze przygotowany przez przedsiębiorstwo wniosek taryfowy.

victor: Co z cenami energii Vattenfall dla grup G. Czy jest szansa, że będą regulowane, tak jak dla reszty sprzedawców, czy są już definitywnie uwolnione i Ślązaków czeka wyższa podwyżka, niż wystąpi na pozostałym terenie kraju?
Prezes URE: Stoimy na stanowisku, że Vattenfall Sales Poland Sp. Z o o., tak jak inne przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną odbiorcom w gospodarstwach domowych (tzw. grupa G), nadal powinno przedstawiać Prezesowi URE taryfy dla takich odbiorców do zatwierdzenia. Sprawa ta jako sporna pomiędzy Prezesem URE a VSP jest przedmiotem rozstrzygania przez sąd. Orzeczenia dotychczasowych instancji potwierdzają stanowisko Prezesa URE.

klient: Czy zaległości zapłaty za energię elektryczną mogą być powodem do odrzucenia wniosku o zmianę sprzedawcy ?
Prezes URE: Nie, zaległości w zapłacie za energię elektryczną nie mogą być powodem odrzucenia wniosku o zmianę sprzedawcy.
Nie ma przeszkód prawnych, aby w takich okolicznościach realizowana było umowa sprzedaży zawarta z nowym sprzedawcą. Dotychczasowy sprzedawca może dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej (niewykonanie zobowiązań umownych). Jednak sprzedawca, któremu odbiorca nie płaci za dostarczoną energię może wystąpić do operatora systemu z wnioskiem o wstrzymanie dostaw do odbiorcy, jeśli ten odbiorca zwleka z zapłatą za pobraną energię co najmniej miesiąc

Regulacja G 2009: Czy URE rozważa regulację producentów? Czy nie obawiacie się Państwo w związku z po raz pierwszy tak ogromną różnicą kosztową (oczekiwania URE a rzeczywistość), spraw sądowych, już nie tylko ze strony sprzed. prywatnych?
Prezes URE: Zgodnie z przepisami odbiorca musi być poinformowany o wstrzymaniu, a operator powinien mu wyznaczyć dodatkowy dwutygodniowy termin do zapłaty zaległych i bieżących należności (art. 6 ust. 3a ustawy - Prawa energetyczne).
Unia Europejska zmierza do liberalizacji wszystkich segmentów obrotu energią elektryczną, niemniej jednak pojawiają się wnioski odbiorców sugerujące potrzebę powrotu do regulacji w pełnym zakresie. Analizuję sytuację.

Ekolog: Czy jest Pan przeciwny celom wyznaczonym przez projekt dyrektywy UE, popularnie zwany 3 x 20%?
Prezes URE: Tak.

ADAM_IB: Jakie działania należy podjąć, abyśmy w Polsce mieli do czynienia z rynkiem konkurencyjnym? Czy uwolnienie cen energii nie powinno być bodźcem do wolnej konkurencji?
Prezes URE: Jeśli nie są możliwe zmiany strukturalne związane ze skutkami procesu konsolidacji, konieczne są działania administracyjne ograniczające możliwości wykorzystywania pozycji dominującej zarówno na poziomie hurtowym jak i detalicznym np. stosowane na innych rynkach programy uwalniania energii czy administracyjnie wymuszone warunki uczestnictwa na rynkach giełdowych.
Ochrona konkurencji jest zadaniem Prezesa UOKIK. Naszym zadaniem jest promowanie konkurencji.

obs: czy URE będzie w jakikolwiek sposób lobbowało za jak najszybsza budowa elektrowni atomowej. Dlaczego Pana zdaniem nie rozpoczęto jeszcze realnych przygotowań do budowy?
Prezes URE: Wprowadzenie energetyki jądrowej może być jednym z czynników istotnie stabilizujących poziom bezpieczeństwa energetycznego w Polsce.
URE nie jest instytucja lobbingową.

obs: Czy widzi Pan związek ewentualnego wprowadzenia w euro w Polsce z energetyka. Czy zmieniło by to w jakikolwiek sposób sytuacje na rynku. Jakie jest Pana prywatne zdanie na temat daty wprowadzenia euro w Polsce?
Prezes URE: Związku nie widzę, z wprowadzeniem euro w Polsce nie powinniśmy się śpieszyć.

aldona: Jak Pan się odnosi do kontroli cen przez URE w kontekście ograniczania możliwości inwestycyjnych przez przedsiębiorstwa? Ograniczenia wzrostu taryf powoduje odkładanie inwestycji w czasie.
Prezes URE: Teza, jakoby zatwierdzanie taryf przez Prezesa URE stało na przeszkodzie inwestycjom, jest z gruntu nieprawdziwa. Zatwierdzając taryfy Prezes URE uwzględnia to, aby zapewnić pokrycie kosztów uzasadnionych przedsiębiorstwa wraz z uzasadnionym zwrotem z kapitału zaangażowanego w tę działalność. Zatem jeśli firmy ponoszą wydatki na konieczne inwestycje musi to znaleźć swe odbicie w zatwierdzanych przez Prezesa URE taryfach.

victor: Kiedy Pana zdaniem należy spodziewać się zakończenia procesu podpisywania umów typu GUD między dystrybutorami? Ich brak jak wiadomo uniemożliwia zmianę sprzedawcy.
Prezes URE: Zakładam, że zadając pytanie o umowy typu GUD ma Pan na myśli tzw. generalne umowy dystrybucyjne, zawierane między operatorami i sprzedawcami (a nie między dystrybutorami - jak padło w pytaniu).
Umowy te doprecyzowują zasady korzystania z sieci i otwierają de facto poszczególnym sprzedawcom możliwość działania na danym obszarze, a ich brak rzeczywiście uniemożliwia zmianę sprzedawcy, bo nie ma sprzedawców alternatywnych, zdolnych do skutecznego przedstawienia oferty. Szczęśliwie jednak w znakomitej większości przypadków taka groźba jest już poza nami - wg danych na koniec sierpnia b.r. wszyscy operatorzy wydzieleni ze struktur dawnych spółek dystrybucyjnych zawarli takie umowy z min. 10, a max. 24 sprzedawcami. W toku negocjacji są kolejne umowy GUD - od 3 do 15 u różnych operatorów.
Odpowiadając zaś na pytanie kiedy proces podpisywania umów GUD się zakończy wyrażam nadzieję, że nie zakończy się nigdy, bo w przeciwnym razie oznaczałoby to, że w obszarach poszczególnych sieci dystrybucyjnych nie mogłyby się już pojawiać coraz to nowi zainteresowani działalnością sprzedawcy, z coraz lepszymi ofertami dla odbiorców.

zielony: Czy będąc przeciwnym działaniom Komisji Europejskiej w sprawie rozwoju OZE, sugeruje Pan konieczność zmniejszenia poziomu opłaty zastępczej?
Prezes URE: Jestem za urealnieniem poziomu opłaty zastępczej do rzeczywiście ponoszonych kosztów i wpływu źródeł odnawialnych na system.

Ramzes: Czy w najbliższym okresie planuje Pan wzmożone kontrole stanu zapasów węgla?
Prezes URE: Tak, oczywiście. Takie kontrole wykonujemy i wymierzamy kary pieniężne. Interesują nas także zawarte kontrakty.

Energetyk: Proszę o podanie informacji na temat pomysłu powołania Operatora Pomiarów na rynku energii elektrycznej. URE jest beneficjentem projektu zrealizowanego za pieniądze UEM
Prezes URE: Wyodrębnienie (przynajmniej funkcjonalne) Operatora Pomiarów w oparciu o infrastrukturę pomiarowo-komunikacyjną, pozwalającą na dwustronną komunikację z każdym odbiorcą końcowym stanowi kolejny krok w procesie dostosowywania rynku energii elektrycznej do funkcjonowania w warunkach konkurencji. Koncepcja ta została wdrożona w kilku krajach europejskich (np. we Włoszech), w wielu innych jest wdrażana lub co najmniej testowana
Opracowanie zrealizowane z funduszy UE na zlecenie URE jest aktualnie w fazie końcowego rozliczenia, co warunkuje pozyskanie przez URE praw autorskich do produktu - dopiero wówczas (w perspektywie mam nadzieję kilku tygodni) będziemy mogli przystąpić do propagowania wniosków. Obecnie można jedynie powiedzieć, że opracowanie stanowi studium wykonalności projektu powszechnego opomiarowania, ze szczegółową analizą uwarunkowań technicznych , ekonomicznych i prawnych oraz dyskusją ew. zagrożeń i potencjalnych korzyści.
W szczególności, jednym z najistotniejszych efektów pracy jest wybór i rekomendacja dla Ustawodawcy protokołu komunikacji, warunkującego spójność rozwiązań wprowadzanych do praktyki przez różnych OSD.

OSD: Jakie są zamierzenia URE odnośnie Programów zgodności w grupach energetycznych zintegrowanych pionowo np. PGE, aby zachować niezależność OSD w takich grupach?
Prezes URE: URE postuluje o zmianę przepisów - przyznanie kompetencji do zatwierdzania programów zgodności i egzekwowania ich wykonania. Złożyliśmy odpowiednie propozycje Ministerstwu Gospodarki.

aldona: Czy jest Pan w stanie określić choćby przybliżony termin pełnego uwolnienia rynku energii elektrycznej?
Prezes URE: Przed ostatecznym uwolnieniem cen należy doprowadzić zrealizować program 3 x W, czyli wzmocnić odbiorcę, wzmocnić regulatora, wzmocnić konkurencję. Chodzi o to, by doprowadzić do płynności i transparentności rynku hurtowego, uregulować procedurę zmiany sprzedawcy, przyjąć przepisy gwarantujące niezależność regulatora oraz zapewniające nowe instrumenty regulacyjne, objąć ochroną ubogich odbiorców.
Biorąc pod uwagę niedoinformowanie konsumentów konieczne jest również przeprowadzenie kampanii społecznej skierowanej do odbiorców końcowych na temat ich praw na rynku energii.
Dlatego trudno dziś posługiwać się terminami, choćby przybliżonymi. Chciałbym jednak, aby mogło to nastąpić jak najwcześniej.

Zdezorientowany: Czy nie jest sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem wspieranie tak wysoką opłatą zastępczą spalania biomasy w elektrowniach o sprawnościach <40%? W elektrociepłowniach, ciepłowniach a nawet w domach jednorodzinnych jej wykorzystanie jest lepsze.
Prezes URE: Podzielam Pański punkt widzenia, że jest to sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem.

Kasia: Czy zostanie zatwierdzona podwyżka dla PGNiG? A jak tak to kiedy wejdzie w życie?
Prezes URE: Postępowanie wciąż trwa. Do czasu jego zakończenia nie mogę udzielić odpowiedzi na te pytania.

victor: Czy Pana stanowisko ma charakter polityczny czy urzędowy?
Prezes URE: Zadaniem Prezesa URE jest pogodzenie z reguły sprzecznych interesów firm energetycznych i odbiorców energii. W tym kontekście silny i niezależny regulator jest niezwykle potrzebny. Jestem gorącym orędownikiem wzmocnienia pozycji i niezależności regulatora.

aldona: Czy czuje się Pan odpowiedzialny za infrastrukturę energetyczną w kraju czy za ochronę klienta?
Prezes URE: Infrastruktura energetyczna powinna służyć klientowi.

ania: Czy jest górne ograniczenie ceny ciepła dla dostawcy niekoncesjowanego, gdy sięga ona 60 zł netto za GJ?
Prezes URE: Taryfy przedsiębiorstw ciepłowniczych, niezależnie od tego czy są to przedsiębiorstwa koncesjonowane czy nie, mają zapewnić pokrywacie kosztów uzasadnionych funkcjonowania tych przedsiębiorstw. Ograniczenie poziomu ceny stanowią właśnie koszty uzasadnione funkcjonowania danego przedsiębiorstwa w określonych warunkach techniczno - ekonomicznych.

obs: Panie Prezesie, kiedy Kowalskiemu będzie opłacało sie zmienić dostawce?
Jeżeli jest juz tak teraz, to dlaczego tak znikomy odzew? Będą prowadzone jakieś akcje informacyjne?
Prezes URE: Na zdrowo działającym rynku to sprzedawcy powinny zabiegać o klienta. Faktem jednak jest, że dziś niewielu odbiorców wie o możliwości zmiany sprzedawcy.
Ubiegam się o środki o przeprowadzenie szerokiej kampanii informacyjnej. Jest światełko w tunelu ( i mam nadzieje, że nie będzie to pociąg)

klient: Kiedy będzie możliwe zawarcie umowy na sprzedaż energii elektryczne poprzez Internet. Kiedy taka umowa (wraz z pełnomocnictwem) stanie się wystarczająca do zmiany sprzedawcy? Kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie takiego procesu?
Prezes URE: Już teraz możliwe jest zawarcie tego typu umowy, o ile jej strony są na to przygotowane (w sensie mentalnym i technicznym). W najbliższym czasie nie przewiduje się wprowadzenia obowiązku zawierania umów sprzedaży przez Internet, choć być może obowiązek udostępnienia możliwości zawarcia umowy tą drogą powinien zostać wprowadzony w miarę jak rynek będzie się rozwijać. Sprawa ta wymaga namysłu, a póki co dziękuję za tę inspirującą sugestię.

jasza: Czy URE zorganizuje szkolenia dla osób odpowiedzialnych za realizację postanowień programu zgodności w OSD?
Prezes URE: Bardzo dobry pomysł. Wezmę go poważnie pod uwagę.

victor: Czy i kiedy wprowadzone zostaną jednolite standardy umów z konsumentami?
Prezes URE: Standardowe umowy z konsumentami są z pewnością jednym z narzędzi ułatwiających odbiorcy (zwłaszcza w gospodarstwie domowym) podjęcie decyzji o "wyjściu" na rynek i funkcjonowanie na tym rynku. Ponieważ jednak Prezes URE nie ma kompetencji w tym zakresie nie wchodzi w grę ani narzucanie komukolwiek takiego standardu ani też wymuszanie jego powstania.
Takich elementów, które oceniane są jako ważne dla rozwoju rynku odbiorcy w energetyce, o których wszyscy wiedzą, rozmawiają, z którymi próbują się bezowocnie zmierzyć jest więcej i dlatego zamierzam uruchomić Strefę Odbiorcy - forum, którego celem ma być wypracowanie rozwiązań ułatwiających rozwój konkurencyjnego rynku i poprawiających sytuację odbiorcy energii
Wypracowanie standardów umów stanie się jednym z zadań do wykonania w Strefie Odbiorcy, ale więcej szczegółów później...

CIRE: Czat z Prezesem URE dobiega końca. Prosimy o ostatnie pytania.

ootomaszoo: Podobno ma zostać wyłoniony operator magazynów, czy będzie on nadal powiązany z PGNIG?
Prezes URE: Operator systemu magazynowego zostanie wyznaczony kiedy właściciel magazynów (PGNiG) wystąpi do mnie ze stosownym wnioskiem. Obowiązujące regulacje nie wymagają wydzielenia właścicielskiego OSM (a szkoda...)

Mietek: Kiedy ogłoszone zostaną wytyczne do budowania taryfy sprzedażowej dla gospodarstw domowych na 2009 rok?
Prezes URE: Wytyczne do kalkulacji taryf ogłoszone zostały dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych (zamieszczone na stronach internetowych URE), natomiast dla obrotu jednakowe podejście zostanie wypracowane w trakcie postępowania administracyjnego o zatwierdzenie tary zatwierdzanie taryf, czyli zapewne w listopadzie br.

ela: Czy CNG stanie się wyodrębnionym paliwem z grupy gaz ziemny? Takie rozwiązanie przyczyniło by się do rozwoju tego rynku.
Prezes URE: O ile intencją tego pytania jest zwolnienie z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia - który to obowiązek uznawany był za jedną z barier wejścia CNG na rynek, jako że rynki konkurencyjne wobec CNG, czyli obrót detaliczny paliwami tradycyjnymi oraz LPG nie miały ograniczeń taryfowych - to informuję, że taka decyzja w dniu 25 marca 2008 r. została podjęta.

CIRE: Czat CIRE z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki Mariuszem Sworą dobiegł końca. Dziękuję Panu Prezesowi i wszystkim internautom za udział w czacie.
Prezes URE: Dziękuję serdecznie za udział w czacie i interesujące i ważne pytania. Nie na wszystkie niestety udało się odpowiedzieć. Wierzę, że dzięki uprzejmości portalu CIRE będzie ku temu niebawem okazja.